विरामचिन्हे – व्याकरण । Viram Chinh in Marathi

0
413

Viram Chinh in Marathi : आज आपण बघणार आहोत विरामचिन्हे व त्याचे प्रकार ( Punctuation Marks ) मराठी व्याकरण मध्ये.

विराम चिन्हे म्हणजे काय :

वाक्य वाचतांना कोठे संपते, वाक्यामध्ये प्रश्न कोठे आहे , त्यामध्ये उद्गार कोणता, वाक्यात कोठे किती थांबावे हे समजण्यासाठी जी वाक्यात चिन्हे वापरली जातात, त्यांना विरामचिन्हे ( Punctuation Marks ) म्हणतात.

विराम चिन्हांचे प्रकार :

मराठी व्याकरणा मध्ये विराम चिन्हांचे खालील प्रकार पडतात, त्यांचे प्रकार व उदारणार्थ ( Examples ) खालीलप्रमाणे

१. पुर्णविराम ( . )

वाक्य पूर्ण झाले हे दर्शविण्यासाठी ( . ) हे चिन्ह वापरतात त्याला पूर्ण विराम असे म्हणतात किंवा शब्दांचा संक्षेप दाखविण्यासाठी अक्षरांपूढे

पूर्णविराम उदाहरणार्थ / :

  • मुले परत निघाली.
  • आई एकदम चकित झाली.
  •  पु. ल. देशपांडे 
  • वि.स.खांडेकर

२. अर्धविराम ( ; )

जेव्हा दोन छोटी वाक्ये जोडतांना उभयान्वीयी अव्ययाच्या आधी ( ; ) असे चिन्ह दिले जाते, त्याला अर्धविराम म्हणतात.

अर्धविराम उदाहरणार्थ . 

  • हे खरे अवघड काम होते; पण वैभव कल्पक होता.
  • मी बस स्टॅन्ड गेलो होतो; पण बस मिळाली नाही.

३. स्वल्पविराम ( , )

वाक्यामध्ये एकाच जातीचे अनेक शब्द लोगोपाठ लिहिण्यासाठी स्वल्पविराम या चिन्हाचा उपयोग होतो. एखाद्याला नामाने हाक देऊन संबोधल्या नंतर ही स्वल्पविराम वापरतात. स्वल्पविराम ( , ) या चिन्हाने दर्शविला जातो.

स्वल्पविराम उदाहरणार्थ :

  • माझ्याकडे इतिहास, भूगोल, गणित, विज्ञान या सर्व विषयांचे पुस्तके आहेत.
  • आनंद , इकडे ये.

४. अपूर्णविराम ( : )

वाक्यातील गोष्टी वाक्यानंतर सांगायच्या असतील किवा एखाद्या गोष्टीचा तपशील द्यायचा असल्यास त्या तपशिला अगोदर अपूर्णविराम वापरतात. अपूर्णविराम ( : ) या चिन्हाने दर्शविला जातो.

अपूर्णविराम उदाहरणार्थ :

  • पुढील क्रमांकाचे विधार्थी उत्तीर्ण झाले : 5,7,9,12,15,18

५. प्रश्नचिन्ह ( ? )

एखाद्या वाक्यात प्रश्न विचारायच्या असल्यास तो प्रश्न दर्शवण्यासाठी प्रश्नचिन्ह (?) वापरले जाते.

प्रश्नचिन्ह उदाहरणार्थ

  • तुझे नाव काय आहे?
  • भारतात एकूण किती राज्ये आहेत?

६. उद्गारवाचक चिन्ह ( ! )

उत्कट भावना व्यक्त करताना ती दाखविणार्‍या शब्दाच्या शेवटी  उद्गारवाचक चिन्ह ( ! ) वापरले जाते. 

उद्गारवाचक चिन्ह उदाहरणार्थ :

  • बापरे! केवडा मोठा साप!
  • आहाहा! किती सुरेख देखावा.

७. अवतरणचिन्ह ( ” ”     ‘ ‘ )

दुहेरी अवतरणचिन्ह (” “) बोलणार्‍याला तोंडाचे शब्द दाखवण्याकरिता व एकेरी अवतरणचिन्ह (‘ ‘) एखाधा शब्दावर जोर लावायचा असल्यास किंवा दुसर्‍याचे मत अप्रत्येक्षपणे सांगतांना.

अवतरणचिन्ह उदाहरणार्थ :

  • ‘श्यामची आई’ हे साने गुरुजींनी लिहिलेले पुस्तक आहे.
  • तो म्हणाला, “मी घरी येईन.”

८. संयोगचिन्ह ( – )

वाक्यातील दोन शब्द जोडतांना किंवा परस्पर संबंधी शब्द लिहितांना संयोगचिन्ह (-) याचा वापर केला जातो.

संयोगचिन्ह उदाहरणार्थ :

  • दोन – तीन 
  • स्त्री – पुरुष

९. अपसरणचिन्ह (—)

वाक्यात जेव्हा आपल्याला एखाद्या गोष्टी बाबतीत स्पष्टीकरण द्यायचे असेल तेव्हा आपण तिथे अपसारण चिन्हाचा ( — ) वापर करत असतो .

अपसरणचिन्ह उदाहरणार्थ :

  • प्रभू श्री राम चंद्राचे पुत्र दोन — लव व कुश

१०. विकल्प चिन्ह (/)

एखाधा शब्दासाठी असलेला पर्याय दाखविण्यासाठी दोन शब्दांमध्ये हे विकल्प चिन्ह (/) वापरतात.

विकल्पचिन्ह उदाहरणार्थ :

  • इथे वडील/पालक यांची सही पाहिजे

आज आपण बघितले आहेत सर्व मराठी विराम चिन्ह उधाहरणासह ( All Viram chinh in Marathi with Examples ) तुम्हाला आवडले असल्यास comment करून नकी कळवा .

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here